no-img
سنجور

پايان نامه كارشناسي ارزش گذاری تفريحي چشمه غربالبیز - سنجور


سنجور

ادامه مطلب

ZIP
پايان نامه كارشناسي ارزش گذاری تفريحي چشمه غربالبیز
zip
آذر ۲۸, ۱۳۹۶
78صفحه
۴,۰۰۰ تومان
۴,۰۰۰ تومان – خرید

پايان نامه كارشناسي ارزش گذاری تفريحي چشمه غربالبیز


پايان نامه كارشناسي ارزش گذاری تفريحي چشمه غربالبیز

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                صفحه

فصل اول :

كليات تحقيق ……………………………………………………………………………………………………. ۵

فصل دوم :

معرفی منطقه مورد……………………………………………………………………………………………..۲۲

فصل سوم:

مبانی نظری تحقیق………………………………………………………………………………………….. ..۳۴

فصل چهارم:

روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………. ۴۶

فصل پنجم:

نتایج تحقیق…………………………………………………………………………………………………….. ۶۶

منابع………………………………………………………………………………………………………………. ۷۶

فصل اول

كليات تحقيق

ضرورت واهمیت تحقیق

مقدمه

آب تنها ماده­­ای است که به شکل جامد، مایع و بخار در طبیعت وجود دارد و هیچ­­گونه شکلی از حیات بدون آن امکان­پذیر نیست. با وجود این­که آب زیادی در دنیا موجود است (۷۰ درصد کره زمین) ولی جزیی از آن قابل استفاده می­باشد. آب درقران کریم پس از انسان اشرف مخلوقات بوده، اساس زندگانی برآن استوار است(صدر، ۱۳۷۵). رشد روزافزون جمعیت در دهه­های اخیر یکی از مهمترین موانع دستیابی به توسعه پایدار می­باشد و تاثیرآن بر منابع­طبیعی خصوصاً آب بسیار جدی و هشداردهنده است. به­طوری که دستور کار ۲۱[۱]کنفرانس بین المللی توسعه و محیط زیست سازمان ملل و اصول کنفرانس دوبلین که مفاد آنها بطور وسیعی مورد پذیرش متخصصین و کارشناسان حرفه­ای آب در سطح جهان قرار گرفته، آب را به عنوان کالای اقتصادی معرفی کرده ­است. آب زیر ساخت حیات بشری بوده، بنیاد همه­­چیز بر آن استوار است. حتی علاوه بر کشاورزی چرخه صنعت نیز بر مدار آب می­چرخد. طبق گزارش یونسکو، کشوری که مجموع آب­های قابل دسترس آن برای هر نفر از ۱۷۰۰ مترمکعب در سال کمتر باشد، از نظر سرانه جهانی در وضعیت مطلوبی نیست و در صورتی که این مقدار به ۱۰۰۰ مترمکعب در سال برسد در وضعیت بحرانی است. مطالعات این سازمان در خاورمیانه حاکی از آن است که کشورهای کویت، اردن و قطر در وضعیت بحرانی قرار دارند و پیش­بینی    می­شود که تا سال ۲۰۲۵ اتیوپی، لیبی و ایران به این لیست اضافه شوند. آب یکی از بزرگ­ترین چالش­های قرن حاضر است که می­تواند سر منشأ بسیاری از تحولات مثبت و منفی جهان قرار گیرد. ۵/۹۷ درصد آب کره زمین در دریاها و دریاچه­ها است که آب شور را تشکیل می­دهد. ۵/۲ درصد باقیمانده، آب شیرینی است که در زمین وجود دارد که از آن ۳/۰ درصد آب رودخانه­ها، ۸/۳۰ درصد آب­های زیرزمینی و ۹/۶۸ درصد یخچال­ها و برف می­باشد (توسعه وبهره وری، ویژه آب۱۳۸۷). بخش عمده­ای از عدم تعادل در منابع آب ناشی از عدم شناخت ارزش و محدویت طبیعی منابع آب بوده و بخش دیگر تاثیر­گذاری اقدامات و فعالیت­های انسان بر روی منابع آب است. در سه دهه گذشته توجه جهانیان به مسائل ارزش­گذاری زیست محیطی روز به روز بیشتر شده و به امر حفاظت آب­ها نیز توجه بیشتری مبذول گردیده است.

آب­های زیرزمینی مهم­ترین منبع­طبیعی درمناطقی است که با بحران آب­های سطحی مواجه هستند. به طوری­که بقای این مناطق بر آن استوار است. این ماده حیاتی عمدتاً برای کشاورزی و دامداری مورد استفاده قرار می­­گیرد. آب­های زیرزمینی منابع پنهانی هستند که ارزش­های آن به­خوبی شناخته نشده است Kulshreshtha, 1994)).

در زمینه آب­­های زیرزمینی هر کشاورز، ارزش آب را فقط بر حسب هزینه لازم برای استخراج آن محاسبه می­کند و تصور می­­کند که آب کالایی عمومی است که هر کس هر­چه بخواهد و هرچه بتواند باید از آن برداشت کند. وجود این عوامل وعدم برخورد اقتصادی با نهاده آب و نبود قیمت واقعی برای آن این توهم و ذهنیت را در کشاورزان ایرانی ایجاد کرده که مقدار آب فراوان بوده و این تفکر یکی از عوامل اصلی پایین بودن راندمان آبیاری است(دانشور،۱۳۸۱). محققان[۲] نشان داده­اند ۵۰ درصد از پتانسیل آب ذخیره شده بستگی به نوع مدیریت منابع آبی دارد. روگرز و همکاران معتقدند سیاست­های ارزش­گذاری منابع آبی می­توانند به حفاظت و پایداری آن کمک نمایند. آنان بر این باورند اگر قیمت منابع آبی بیان­گر ارزش واقعی و میزان هزینه تامین آن باشد، مصرف آب بهینه خواهد بود و منابع آبی در مصارف با ارزش­تر استفاده می­شوند.

با توجه به اصل کمیابی و محدودیت منابع پاسخ­گویی به نیازهای نامحدود بشری مستلزم شناسایی ارزش افتصادی آن می­باشد. از طرفی با توجه به نقش حیاتی آب در منابع­طبیعی و افزایش مصرف آب­های زیرزمینی و تاثیر به­سزای آن در تولید مایحتاج غذایی، هم­چنین عدم برقراری فروض رقابت کامل در بازار آب، تخصیص منابع با مشکل مواجه شده و رفاه جامعه را تهدید می­نماید. بنابراین اهمیت ارزش­گذاری آب­های زیرزمینی را بیش از پیش روشن می­سازد. نتایج تحقیقاتی متعدد در مورد آب نشان می­دهد که بهای پرداختی توسط کشاورزان از ارزش آب کمتر است و انگیزه­ای برای صرفه­جویی و افزایش بهره وری آب در این بخش با توجه به بیشترین مقدار آب استحصالی ایجاد نمی­کند(محمدی­نژاد، سلامی ۱۳۸۰، حسین­زاد، سلامی ۱۳۸۴). عدم آگاهی از ارزش­­گذاری آب و ناچیز بودن قیمت آب باعث به­کارگیری الگویی نامناسب در کشت شده، در حال حاضر کشاورزان به­جای حداکثر کردن ارزش افزوده هر واحد نهاده کمیاب آب، ارزش افزوده عامل فراوان­تر زمین را حداکثر می­نمایند(صدر، ۱۳۸۲).

کشور ما در منطقه­ای قرار دارد که به خط استوا نزدیک بوده و بخش بزرگی از آن در مناطق کویری قرار دارد و میزان دسترسی به منابع آب محدودتر از بسیاری نقاط در کشورهای دیگر است. بیابان­های مرکزی به­ویژه استان­های خشک وگرم (یزد و کرمان) که دچار کمبود آب­های سطحی به­علت قلت نزولات جوی    می­باشند، وابستگی خاصی به منابع آب­های زیرزمینی دارند(صدر، ۱۳۷۵).

در منطقه مورد مطالعه، آب به­عنوان عامل محدود­کننده فعالیت­های کشاورزی و سایر فعالیت­های اقتصادی و اجتماعی می­باشد، از آنجا که حدود ۹۰ درصد آب استحصال شده در منطقه به کشاورزی اختصاص دارد، هرگونه تلاشی برای صرفه­جویی در مصرف آب در این بخش می­­تواند برای منطقه حیاتی باشد.­ از ابزارهای موثر در تحقق این هدف، ارزش­گذاری آب می­ باشد، به عبارت­دیگر مدیریت تقاضا از طریق نرخ­­گذاری می­تواند موجبات توسعه پایدار منطقه را فراهم آورد. با توجه اینکه علت اصلی تقاضای زیاد آب برای کشاورزی در منطقه ناشی از فاصله زیاد بین هزینه استخراج آب و ارزش تولید کرانه­ای آن بوده و کشاورزان برای اینکه سود خود راحداکثر نمایند به دنبال رساندن هزینه استخراج آب به ارزش تولید کرانه­ای آن می­باشند، در نتیجه اقدام به برداشت بیش از حد آب از چاه، افزایش عمق چاه و حتی حفر غیر مجاز چاه می­نمایند.

در این تحقیق درصدد هستیم باارزش­ گذاری اقتصادی مهم­ترین کارکردهای آب­های زیرزمینی در بزرگترین منطقه تولید کشاورزی استان یزد (دشت یزدـ اردکان) گامی درجهت تبیین سیاست­های توسعه پایدار کشاورزی برداریم.

جدول ۱ : منابع آب­های زیرزمینی دشت (میلیون متر مکعب)

چاه­های عمیقچاه­های نیمه عمیققنواتچشمهجمع
تعداد(حلقه)تخلیه(سالیانه)تعداد(حلقه)تخلیه(سالیانه)تعداد(رشته)تخلیه(سالیانه)تعداد(دهنه)تخلیه(سالیانه)تعداد(حلقه)تخلیه(سالیانه)
۸۵۰۶/۳۰۷۴۲۳۳/۳۷۱۳۴۳۷/۱۷۰۲۸۸۶/۱۹۲۹۰۴۳/۵۳۵

ماخذ: مهاب یزد ۱۳۸۵

اهداف تحقیق:

۱- تخمین ارزش تفریحی آب­های زیرزمینی

فصل دوم

معرفی منطقه مورد مطالعه

۱- معرفی استان یزد

جاذبه های گردشگری طبیعی در استان شامل موارد زیر است:

۱)مناطق کویری و بیابانی شامل:

۲) روستاهای گردشگری شامل:

۳)غارهای گردشگری شامل:

-۱) غارهای افسانه ای :

۳-۲) غارهای تاریخی :

۳-۳)غارهای زمین شناسی :

۴) ارتفاعات و دره ها :

با توجه به کمبود نزولات جوی در استان یزد (متوسط بارندگی در استان یزد به طور سالانه حدود ۱۰۵میلیمتر است) یکی از جاذبه های گردشگری استان منابع آب آن هستند. منابع آب استان به دو بخش تقسیم می شوند

۵) حیات وحش و مناطق حفاظت شده :

با توجه به کمبود نزولات جوی در استان یزد (متوسط بارندگی در استان یزد به طور سالانه حدود ۱۰۵میلیمتر است) یکی از جاذبه های گردشگری استان منابع آب آن هستند. منابع آب استان به دو بخش تقسیم می شوند :

۱) آب های سطحی

۲) آب های زیر زمینی :

معرفی چشمه غربالبیز

معرفی شهرستان مهریز

فصل سوم

مباني نظري تحقيق

در این قسمت در ارتباط با ارزش و انواع ارزش­های اقتصادی در منابع­طبیعی بحث خواهیم نمود. سپس در مورد ارزش اقتصادی آب­های زیرزمینی وکارکردهای آن مطالبی عنوان و در انتها انواع ارزش­های آب­های زیرزمینی را توضیح می­دهیم.

۱- نظریه ارزش دراقتصاد

۲- ارزش­های اقتصادی منابع طبیعی

۲-۱- ارزش­های مصرفی

۲-۱-۱-ارزش مصرفی مستقیم[۱]

۲-۱-۲- ارزش­ مصرفی غیر مستقیم[۲]

۲-۲- ارزش­های غیر مصرفی

۳- ارزش اقتصادی آب­های زیرزمینی

۳-۱- کارکرد­های­ آب­های زیرزمینی

۳-۲- ارزش­هاي آب­هاي زيرزميني:

۳-۲-۱- ارزش­های استخراجي (Extractive):

۳-۲-۲- ارزش­هاي درجای ­طبيعي  ((In Situ

۳-۲-۲-۱-ارزش­ تفريحي:

۳-۲-۲-۲- ارزش جلوگيري از نشست[۳]:

۳-۲-۲-۳- ارزش حفاظتی:

۳-۲-۲-۳-۱- ارزش انتخاب:

۳-۲-۲-۳-۲- ارزش ميراثي:

۳-۲-۲-۳-۳- ارزش وجودي:

فصل چهارم:

روش تحقيق

روش­هاي متداول ارزش­گذاري اقتصادي آبهاي زيرزميني

روش­های متداول ارزش­گذاری بر طبق رفتار بازار مشاهده  شده براي محاسبه ارزش مصرفی منابع آبي كشاورزان (روش­هاي غيرمستقيم) و روش­هاي استخراج اطلاعات بصورت مستقيم از خانوارها (روشهاي مستقيم) مي‌باشد. اين روش­ها نياز به تحليل اوليه و ثانويه و جمع‌آوري داده‌ها، تحليل اقتصاد سنجي و تحليل بهينه‌سازي دارد. یانگ (۱۹۹۶) يك مرجع كامل براي ارزش­گذاري تعدادي از كاركردهاي عمومي منابع آب ارائه كرده است. اين روش­ها بر اساس رفاه اقتصادي كه بوسيله تمايل به پرداخت و پذيرش براي منافع و هزينه افراد مشخص مي‌شوند، اندازه‌گيري مي‌گردد.

۱- روش­هاي ارزش‌گذاري مستقيم:

براي استفاده از CVM برای ارزش­گذاری بايد مراحل زير طي گردد:

۱ـ ايجاد بازار فرضي:

۲ـ تعيين روش پرداخت:

۳ـ كسب قيمت پيشنهادي:

۴-۱- الگوهای لوجيت و پروبيت

۴-۲- تخمين الگوهاي لوجيت و پروبيت با استفاده از MLE [1]

۴-۳-  معيار خوبي برازش[۲]

معيار خوبي برازش[۳]

۱-  معيار Direct R2 :

۲- معيار Maddala R2 :

۳- معيار Pseudo R2:

۴- معيارMcFadden R2:

۵- درصد صحت پيش‌بيني[۴]:

۵- بررسي عوامل موثر بر مبلغ WTP و WTA و ترسيم منحني‌هاي قيمت پيشنهادي:

پيشنهــادي از طــريق بـــرازش WTP روي متغيرهاي اقتصادي-اجتماعي مرتبط به‌دست مي‌آيد. مثلا، مي‌توان تابع تقاضاي زير را برآورد نمود:

۶- اعتبار[۵] و قابليت اعتماد[۶] نتايج ارزش‌گذاري مشروط

۷- برآورد ارزش با استفاده از الگوی لوجیت:

۲- روش­هاي ارزش­گذاري غيرمستقيم:

فصل پنجم

نتايج تحقيق

نتایج

جدول (۱) آمار متغیرهای مهم

جدول (۲) – توزیع فراوانی ، جنسیت، وضعیت تاهل و….

جدول (۳) – توزیع فراوانی شغل بازدیدکنندگان

جدول (۴)- توزیع فراوانی سطح آموزش و تحصیل بازدیدکنندگان

جدول (۵)- توزیع فراوانی درصد اختصاص درآمد سالیانه بازدیدکنندگان به تفریحات طبیعی

جدول (۶)- توزیع فراوانی چگونگی اطلاع بازدیدکنندگان از تفریحات منطقه

جدول (۷)- توزیع فراوانی موارد انتخاب تفریحی بازدیدکنندگان

جدول(۹)- توزیع فراوانی دفعات تفریح بازدیدکنندگان از مناطق تفریحی مذکور

جدول (۱۰)- توزیع فراوانی مسیر تفریح بازدیدکنندگان

جدول (۱۱)- توزیع فراوانی اهمیت محیط زیست از دیدگاه بازدیدکنندگان

جدول (۱۲) – توزیع فراوانی انگیزه تفریح بازدیدکنندگان

جدول (۱۳)- توزیع فراوانی دلایل اهمیت محیط زیست از دیدگاه بازدیدکنندگان

۱)توجه کردن و حفاظت از محیط زیست وظیفه اخلاقی هر فردی است

۲)به دلیل فوائد گوناگون محیط زیست توجه کردن به آن ضروری است .

۳)به منظور استفاده در آینده.          ۴)به منظور استفاده نسل های آینده

۵)برای اینکه وجود داشته باشد ، بدون توجه به استفاده یا عدم استفاده

جدول (۱۴)- توزیع فراوانی پذیرش پیشنهاد به تفکیک جنسیت بازدیدکنندگان

جدول (۱۵)- نتایج مدل                  برای ارزش تفریحی چشمه غربالبیز

بحث و نتیجه گیری

فهرست منابع:

۱- آب منطقه­ای یزد(۱۳۸۷).

۲- تهامی­پور،م. و مهرابی،ح.وکرباسی،ع(۱۳۸۴). تاثیر کاهش سطح آب­های زیرزمینی در رفاه تولیدکنندکان، پسته کاران زرند، اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره ۴۹٫

۳- سازمان مدیریت وبرنامه ریزی(۱۳۸۴) راهنمای اثرات اقتصادی- اجتماعی،ارزش­گذاری و توجیه اقتصادی طرحهای آب.

۴- حسین­زاد،ج. سلامی،ح. صدر،ک(۱۳۸۳). تعیین روش مناسب قیمت­گذاری آب. رساله دکتری دانشگاه تهران.

۵-خرمی،فرهاد(۱۳۷۵ ) روشهای تعیین آثار اقتصادی مستقیم دخالت دولت در منابع آب: آب و توسعه.

۶-چیذری،ا. ومیرزایی،ح.(۱۳۷۸). روش قیمت­گذاری وتقاضای آب کشاورزی: باغات پسته رفسنجان، اقتصادکشاورزی و توسعه شماره .۲۶

۷- صدر،ک.(۱۳۷۵). مبانی نرخ­گذاری کارآمد آب، آب و توسعه، شماره ۳٫

۸- صدر،ک.(۱۳۷۸). بازار و نرخ­گذاری آب در اسلام، آب و توسعه، شماره۲و۳٫

۹- فتاحی،احمد(۱۳۷۶). برآورد تابع تولید پسته و عوامل موثر برآن، اقتصادکشاورزی و توسعه شماره ۲۰٫

۱۰-فتاحی،احمد(۱۳۷۷). اندازه­گیری بهره­وری مهم­ترین عوامل موثر بر تولید پسته، مجله علوم کشاورزی ایران، دانشگاه تهران(کرج).

۱۱- فتاحی،احمد(۱۳۷۸). بررسی نقش مدیریت کشاورزی درتولید پسته، اقتصادکشاورزی و توسعه شماره ۲۶٫

۱۲- فتاحی،احمد(۱۳۸۵). ارائه مدل ریاضی عوامل موثر برتولید پسته(با تاکید بر دما وبارندگی) در استان یزد. طرح پژوهشی دانشگاه یزد.

۱۳- قانون برنامه توسعه اقتصادی-اجتماعی چهارم ایران.

۱۴- کنفرانس محیط زیست و توسعه(۱۹۹۲ ). دستور کار ۲۱ .سازمان ملل.

۱۵- گجراتی،د. ترجمه ابریشمی(۱۳۸۵). مبانی اقتصاد سنجی، دانشگاه تهران.

۱۶- موسی­نژاد،م.(۱۳۷۶) اقتصاد تولید کشاورزی. موسسه تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس.

۱۷- مولایی،م. و یزدانی،س.(۱۳۸۷). ارزش­گذاری اقتصادی-زیست محیطی جنگل ارسباران، رساله آماده دفاع دکتری.

۱۸- وزارت نیرو(۱۳۸۵). دفتر برنامه ریزی آب. آب و اقتصاد.

۱۹-وزارت نیرو(۱۳۶۹).منابع تعیین نرخ آب کشاورزی گزارش۷۱ .

 



موضوعات :
برچسب‌ها :
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

دیدگاه ها


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *